09/09/2015 - 15:22

Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang

Cần nâng cao nhận thức cộng đồng

Hiện nay, việc tổ chức lễ tang, lễ cưới có một số hoạt động diễn ra thái quá, trái với thuần phong mỹ tục, quy định Nhà nước, gây bức xúc trong nhân dân. Để việc cưới, việc tang đi vào nền nếp, phóng viên Báo Long An có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT&DL) - Phạm Văn Trấn xung quanh công tác quản lý nhà nước của ngành về vấn đề này.


Tổ chức đám cưới theo nếp sống văn minh

* Chỉ thị 27-CT/TW, ngày 12-1-1998 của Bộ Chính trị về việc “Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội” đã được ngành đưa vào quy ước ấp, khu phố văn hóa để vận động người dân thực hiện như thế nào, thưa ông?

- Ông Phạm Văn Trấn: Sở VH,TT&DL Long An đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện quy định về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; triển khai đến các ngành thành viên ban chỉ đạo (BCĐ) tỉnh, BCĐ các huyện, thị xã, thành phố thông qua phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH), xây dựng gia đình văn hóa, tham mưu UBND tỉnh ban hành Chỉ thị 13/CT-UBND, ngày 18-6-2013 về việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 27-CT/TW về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội.

Trên cơ sở đó, BCĐ phong trào TDĐKXDĐSVH các huyện, thị xã, thành phố hướng dẫn và tổ chức thực hiện đưa các nội dung trên vào quy ước ấp, khu phố văn hóa, xã, phường văn hóa để vận động người dân thực hiện, xem đó là một trong những tiêu chí quan trọng trong việc phúc tra, xét công nhận danh hiệu ấp, khu phố văn hóa, xã, phường văn hóa.

* Thực tế thời gian qua, việc cưới, việc tang ở một số địa phương còn diễn ra các hoạt động: Xiếc, ảo thuật, múa lân, đốt vàng mã, chơi nhạc sống quá lớn kéo dài đến sau 22 giờ,… đi ngược lại với phong tục truyền thống của dân tộc cũng như vi phạm những quy định trong Thông tư 04/2011/TT-BVHTTDL, ngày 21-11-2011 của Bộ VH,TT&DL quy định về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Vậy ngành đã xử lý bao nhiêu trường hợp vi phạm?

- Ông Phạm Văn Trấn: Vấn đề trên hiện là một thực trạng, không chỉ ở Long An mà ở rất nhiều địa phương trong cả nước. Đã có rất nhiều địa phương lên tiếng, kiến nghị với các cấp, ngành Trung ương, chủ yếu là đề nghị có những hướng dẫn cụ thể về chế tài để lập lại trật tự.

Trong vấn đề này, chúng ta cần quan sát từ nhiều góc độ, để có cách giải quyết hợp lý, đúng quy định pháp luật.

Thứ nhất, các hoạt động chơi nhạc sống, xiếc, ảo thuật, múa lân,… như nêu trên không thuộc lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật chuyên nhiệp nên không chịu sự điều chỉnh của NĐ 79/NĐ-CP của Chính phủ để có thể chế tài bằng NĐ 158/NĐ-CP về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật.

Thứ hai, hành vi mở âm thanh quá lớn và chơi nhạc kéo dài đến sau 22 giờ đêm và có biểu hiện trái với thuần phong mỹ tục, chịu sự điều chỉnh của các văn bản pháp luật thuộc chức năng, thẩm quyền của các cơ quan sau:

1. Về âm nhạc, âm thanh, độ ồn:

Mục e, Khoản 1, Điều 6 Thông tư 04/2011/TT-BVHTTDL quy định “Âm nhạc trong đám cưới phải lành mạnh, vui tươi; âm thanh bảo đảm không vượt quá độ ồn cho phép theo tiêu chuẩn Việt Nam thực hiện tại bản tiêu chuẩn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định số 2351/1998/QĐ-BKHCNMT, ngày 5-12-1998 của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ); không mở nhạc trước 6 giờ sáng và sau 22 giờ đêm”.

Về âm thanh, Mục đ, Khoản 1, Điều 10 của Thông tư này quy định “Không cử nhạc tang trước 6 giờ sáng và sau 22 giờ đêm; âm thanh bảo đảm không vượt quá độ ồn cho phép theo tiêu chuẩn Việt Nam thực hiện tại bản tiêu chuẩn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định số 2351/1998/QĐ-BKHCNMT, ngày 5-12-1998 của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ).

Quy định chế tài đối với hành vi này được quy định tại Khoản 2, Điều 17 của NĐ số 179/2013/NĐ-CP, ngày 14-11-2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hình thức phạt tiền.

2. Về kéo dài thời gian quá mức quy định:

Theo đó, hành vi gây tiếng động lớn, làm ồn ào, huyên náo tại khu dân cư, nơi công cộng trong khoảng thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ sáng ngày hôm sau, hay không thực hiện các quy định về giữ yên tĩnh của bệnh viện, nhà điều dưỡng, trường học hoặc ở những nơi khác có quy định phải giữ yên tĩnh chung thì bị chế tài theo quy định tại điểm a, b khoản 1; khoản 3 Điều 6 NĐ 167/2013/NĐ-CP, ngày 12-11-2013 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình, với hình thức phạt cảnh cáo, phạt tiền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

3. Về hành vi trái với thuần phong mỹ tục:

Hành vi này được chế tài tại Điều 15 NĐ 158/2013/NĐ-CP, ngày 12-11-2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo, về vi phạm quy định về nếp sống văn hóa; mức phạt tiền từ 3 triệu đến 5 triệu đồng đối với hành vi “Lợi dụng hoạt động lên đồng, xem bói, gọi hồn, xin xăm, xóc thẻ, yểm bùa, phù chú, truyền bá sấm trạng và các hình thức tương tự khác để trục lợi”. Riêng quy định chế tài hành vi đốt vàng mã là đối với vi phạm đốt không đúng nơi quy định tại lễ hội, di tích lịch sử - văn hóa.

Như vậy, có thể thấy rằng, các quy định chế tài đối với các hành vi vi phạm về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội mà chúng ta nêu ra cụ thể ở đây là tiếng ồn âm thanh của nhạc sống, quá giờ ảnh hưởng đến an ninh trật tự thôn xóm, sức khỏe cộng đồng và có biểu hiện trái với thuần phong mỹ tục… không thuộc thẩm quyền của Sở VH,TT&DL.

Nói như thế không có nghĩa là ngành VH,TT&DL hoàn toàn không có liên quan trong vấn đề này, mà ở đây muốn nói đến trách nhiệm hậu kiểm theo quy định pháp luật. Trái lại, ngành VH, TT&DL có vai trò, trách nhiệm quan trọng trong việc phối hợp cùng các địa phương trong tỉnh vận động, tuyên truyền, lồng ghép vào các chương trình để thực hiện những quy định của Trung ương và của tỉnh về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội trên địa bàn tỉnh.

* Vậy thời gian tới, ngành có giải pháp gì để việc cưới, việc tang ngày càng đi vào nền nếp, phù hợp với phong tục, tập quán của dân tộc và tránh những trường hợp không tốt vừa nêu xảy ra, thưa ông?

- Ông Phạm Văn Trấn: Chúng ta phải thừa nhận rằng ca hát tại tiệc cưới, lễ tang là một nhu cầu có thực của một bộ phận xã hội. Hiện tượng này đã có từ trong lịch sử. Tuy nhiên, điều kiện mỗi lúc mỗi khác. Ngày nay, âm thanh điện tử đem đến những mặt tích cực cho phong trào văn nghệ nhưng cũng có những hạn chế mà như chúng ta đã thấy. Việc ấy có nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề nhận thức.

Về mặt nhận thức, tôi cho rằng đây là một hiện tượng xã hội. Đứng trên quan điểm chống - xây, giải quyết nó không đơn thuần là biện pháp hành chính mà phải đi đôi với tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Xét cho cùng, hành vi trên đến từ nhận thức, thậm chí có một bộ phận người dân không nghĩ rằng mình đang vi phạm và đương nhiên là không thể phân biệt và cũng không biết là đang hành động trái với thuần phong mỹ tục.
Chính vì vậy, giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội là:

- Về mặt hành chính:

Đề nghị cấp có thẩm quyền chỉ đạo cấp ủy, chính quyền địa phương cơ sở tăng cường các biện pháp kiểm tra địa bàn, chế tài theo quy định pháp luật; tăng cường sự tham gia của các tổ chức chính trị-xã hội ở cơ sở như Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên,… nhằm hỗ trợ nhận thức và giám sát hành vi cộng đồng; phát huy vai trò và khả năng tác động xã hội của quy ước, hương ước khu phố, ấp và đó là những quy phạm xã hội do chính cộng đồng tham gia xây dựng nên sẽ góp phần điều chỉnh hành vi của cộng đồng; tăng cường bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng quản lý trên lĩnh vực này đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.

- Về mặt giáo dục, tuyên truyền, vận động:

Đề nghị BCĐ phong trào TDĐKXDĐSVH các huyện, thị xã, thành phố tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo cơ sở nâng cao hiệu quả tuyên truyền giáo dục cộng đồng trong việc thực hiện các quy ước ấp văn hóa, xã văn hóa gắn với thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội.

- Kiến nghị Bộ VH,TT&DL phối hợp các ngành Trung ương có liên quan xây dựng các văn bản hướng dẫn cụ thể hơn về quản lý các nội dung trên.

PV: Xin cảm ơn ông!

Lê Ngọc (thực hiện)

 

Chia sẻ bài viết