07/09/2015 - 14:48

Thu phí tự động: Lựa chọn phù hợp cho các dự án BOT

Với hàng chục dự án BOT trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã và đang đi vào hoạt động, trong thời gian tới, việc áp dụng một hệ thống thu phí tự động dùng chung cho tất cả các trạm thu phí đang được xem là một giải pháp mang lại nhiều lợi ích cho các bên liên quan.

 BOT – hướng đi đúng

Theo các chuyên gia kinh tế, mô hình BOT đã thực sự góp phần kích hoạt dòng vốn ngoài xã hội vào các dự án hạ tầng giao thông, tạo ra bước ngoặt quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực này.

Tính đến tháng 5-2015, ngành giao thông vận tải đã và đang triển khai thực hiện 68 dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo hình thức BOT; trong đó, 20 dự án đã hoàn thành, đưa vào khai thác đảm bảo chất lượng, tiến độ đầu tư các dự án được rút ngắn. Hàng loạt dự án khác cũng sẽ được hoàn thành đưa vào khai thác từ nay đến cuối năm, trong đó phần lớn là các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên.

Nhờ huy động thêm được các nguồn lực ngoài ngân sách để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, nên đến nay năng lực và chất lượng hạ tầng giao thông Việt Nam đã được cải thiện đáng kể. Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2014, năng lực và chất lượng hạ tầng giao thông Việt Nam ở vị trí 74, tăng 16 bậc so với năm 2012 và tăng 29 bậc so với năm 2010.

Hình thức đầu tư BOT hiện nay phổ biến trên thế giới vì ngoài việc khắc phục sự thiếu hụt nguồn lực đầu tư công thì đây là hình thức đầu tư có sự giám sát chặt chẽ của nhiều bên, không làm tăng nợ công, huy động được nguồn vốn nhàn rỗi của người dân thông qua các tổ chức tín dụng, hạn chế tình trạng lãng phí trong đầu tư xây dựng... Đây cũng là giải pháp góp phần thực hiện đề án tái cơ cấu các lĩnh vực vận tải nhằm nâng cao năng suất, hạ giá thành vận tải, qua đó nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế.

Thu phí tự động không dừng được thí điểm tại 3 trạm trên quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh

Giải pháp tăng hiệu quả thu phí của các dự án BOT

Hiện nay, trên các tuyến quốc lộ có gần 100 trạm đang thu phí và sẽ thu phí khi các dự án BOT hoàn thành và đưa vào sử dụng. Cụ thể, có 45 trạm thu phí đang thu phí hoàn vốn cho các dự án BOT và 51 trạm thu phí chưa thu, nhưng đã thống nhất ký hợp đồng BOT và sẽ thu phí cho các dự án BOT sau khi hoàn thành từ nay đến năm 2018. Vấn đề cần nhất hiện nay là nhanh chóng hình thành khuôn khổ pháp lý để có thể áp dụng rộng rãi hình thức thu phí tự động trên toàn quốc.

Về nguyên tắc, việc chuyển đổi thu phí bằng tay sang hình thức thu phí tự động phải bảo đảm không làm tăng mức phí sử dụng đường bộ mà chủ phương tiện phải trả, bảo đảm quyền thụ hưởng phí của các chủ đầu tư và hỗ trợ việc quản lý nhà nước về giao thông.

Sau khi nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và các điều kiện thực tiễn của Việt Nam, mô hình thu phí tự động không dừng được lựa chọn thống nhất cho tất cả các phương tiện giao thông thuộc diện chịu phí và các trạm thu phí trên toàn quốc.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, giữa tháng 5 vừa qua, Bộ Giao thông vận tải đã được giao thực hiện đầu tư dự án thu phí tự động không dừng và kiểm soát tải trọng xe tự động trên toàn quốc, giai đoạn I áp dụng đối với Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên theo hình thức xây dựng - sở hữu - kinh doanh (BOO).

Dự án sẽ được thực hiện theo hình thức hợp đồng BOO với mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thu phí và kiểm soát tải trọng xe. Đồng thời, dự án sẽ giúp hạn chế ùn tắc giao thông tại các trạm thu phí, tiết kiệm chi phí tham gia giao thông, tiết kiệm chi phí xây dựng các trạm thu phí, tạo thuận lợi và minh bạch việc thu phí, cũng như kiểm soát tải trọng xe, từng bước xóa bỏ tình trạng xe quá tải và quản lý được các loại xe lưu thông, thông tin đăng kiểm phương tiện, thống kê lưu lượng xe giám sát tốc độ và một số tiện ích khác.

PKD/tuoitre online

Chia sẻ bài viết